Konie - ogólne informacje

Koń (Equus ferus caballus) jest ssakiem kopytnym, podgatunkiem jednego z siedmiu żyjących gatunków z rodziny Equidae. Ewoluował przez około 50mln lat od małego,wielopalczastego stworzenia do jednokopytnego dużego zwierzęcia. Ludzie zaczęli udomawiać konie około 6000 lat temu. Około 4000 lat temu udomowione konie były już używane powszechnie w Europie i Azji. Obecnie jedynym naprawdę dzikim koniem jest koń Przewalskiego, zresztą zagrożony wyginięciem. Poza tym istnieją konie zdziczałe-czyli posiadające udomowionych przodków, np. mustangi. Ciąża u klaczy trwa 335-340 dni, zwykle rodzi się jedno żrebię. Koń może być zdolny do reprodukcji w wieku 18 miesięcy, jednak w hodowli ten wiek wynosi zwykle 3 lata. Dojrzały koń hodowlany ma cztery lata, choć jego kościec rozwija się jeszcze dwa lata. Zwykle konie są trenowane w wieku dwóch-czterech lat i od czwartego roku życia uczestniczą w zawodach ,z wyjątkiem wytrzymałościowych w których startują po zakończeniu pełnych pięciu lat. Konie średnio żyją 25-30 lat, choć w pojedyńczych przypadkach mogą dożyć sześćdziesiątki,jak Old Billy. Konie hodowlane dzieli się orientacyjnie na trzy kategorie bazujace na temperamencie: gorącokrwiste- szybkie i wytrzymałe; zimnokrwiste-konie pociągowe i niektóre kuce, nadające się do wolnej, ciężkiej pracy; ciepłokrwiste-krzyżówki pierwszych z drugimi, często hodowane pod konkretną dyscyplinę jeździecką. Obecnie na świecie można się doliczyć ponad 300 ras koni hodowlanych. Najwięcej koni żyje (oczywiście) w Chinach-ponad 8 mln,o około 2mln mniej jest ich w Meksyku, Brazylii i USA. Większość koni porusza się czterema naturalnymi chodami: dwutaktowym stępem-z prędkością około 6km/h; dwutaktowym kłusem- z prędkością 13-19km/h; trzytaktowym galopem-z prędkością 19-24km/h oraz czterotaktowym cwałem- z prędkością 40-48km/h. Światowy rekord w cwale wynosi 89km/h. Niektórzy nie uważają cwału za oddzielny chód. Rozróżniają wtedy trzy chody naturalne: stęp, kłus, galop. Nie wiem na dzisiaj,czy to ma jakieś znaczenie praktyczne,czy wynika tylko z zamiłowania do teoretyzowania lub kontekstu historycznego. W słowniku polsko-angielsko-niemieckim wydanym w 1989r pod redakcją Zdzisława Baranowskiego pt:'Koń i jeździectwo' nie ma wcale pojęcia 'cwał',za to występuje 'kanter' jako 'the canter' a polski rodzaje galopu raz są tłumaczone jako 'canter',innym razem jako 'gallop'. w 'Wielkim słowniku PWN-OXFORD' 'gallop' to zasadniczo 'cwał'. Niektóre konie zamiast stępa poruszają się dwutaktowym inochodem polegającym na unoszeniu jednoczesnym obu kończyn z jednej strony ciała. Istnieją też chody wyuczone podczas treningu.